Ga naar hoofdinhoud

Wat zegt de Bijbel over hertrouwen?

Hertrouwen na scheiding of het overlijden van een partner is een gevoelig onderwerp. De Bijbel biedt richtlijnen maar ook genade voor wie een nieuw begin zoekt.

Belangrijke bijbelverzen over hertrouwen

Zo wie zijn vrouw verlaat anders dan om hoererij, en een andere trouwt, die doet overspel.

Mattheus 19:9

Jezus' woorden over scheiding en hertrouwen bevatten de cruciale uitzondering "anders dan om hoererij," die de mogelijkheid opent van geoorloofde echtscheiding en daarmee impliciet ook van hertrouwen wanneer de scheiding gerechtvaardigd was. De precieze reikwijdte van het woord porneia (hoererij) is omstreden: sommigen beperken het tot overspel, anderen breiden het uit tot elke ernstige seksuele ontrouw. De strengere lezing in Markus en Lukas, zonder deze uitzondering, maakt de interpretatie complex. Jezus' doel is duidelijk: het huwelijk beschermen en lichtvaardig scheiden en hertrouwen veroordelen.

Indien de man gestorven is, zo is zij vrij van de wet, zodat zij geen overspeelster is als zij eens anderen mans wordt.

Romeinen 7:2-3

Paulus gebruikt het huwelijk als illustratie van de relatie tussen de gelovige en de wet: zoals een vrouw vrij is na het sterven van haar man, zo zijn gelovigen vrijgemaakt van de wet door het sterven met Christus. De juridische werkelijkheid is helder: de dood ontbindt het huwelijksverbond volledig en maakt hertrouwen zonder enige beperking mogelijk. Dit vers biedt troost en vrijheid aan wie na het overlijden van een partner overweegt opnieuw te trouwen — er is geen bijbelse belemmering, alleen de wijsheid om "in de Heere" te trouwen.

Een vrouw is door de wet verbonden zo lange tijd als haar man leeft; maar indien haar man ontslapen is, zo is zij vrij.

1 Korinthe 7:39

De vrouw is gebonden zolang haar man leeft, maar is na zijn dood vrij om te trouwen met wie zij wil, alleen in de Heere. De toevoeging "alleen in de Heere" is een belangrijke restrictie: hertrouwen na het overlijden mag, maar met een medegelovige. Dit wijst erop dat de keuze voor een partner een geestelijke beslissing is die in het licht van het geloof genomen moet worden. De vrijheid is reëel maar niet onbegrensd — zij wordt ingekaderd door het verlangen om God te eren in het nieuwe huwelijk.

Zo iemand in Christus is, die is een nieuw schepsel; het oude is voorbijgegaan.

2 Korinthe 5:17

Het fundamentele evangelische principe van de nieuwe schepping in Christus biedt hoop aan ieder die door falen, schuld en gebrokenheid is getekend. Het oude is voorbijgegaan, alles is nieuw geworden — deze woorden zijn meer dan een theologische abstractie — een geleefde werkelijkheid voor wie in Christus een nieuw begin vindt. Voor gescheidenen die hertrouwen, biedt dit vers het fundament van hoop: God schrijft uw verhaal niet af bij het vorige hoofdstuk maar opent een nieuw hoofdstuk dat vervuld kan zijn van Zijn genade en zegen.

Gedenkt der vorige dingen niet; ziet, Ik zal wat nieuws maken.

Jesaja 43:18-19

Gods oproep om het voorgaande niet te gedenken en het oog te richten op het nieuwe dat Hij gaat doen, is diep troostend voor wie vastgebonden is aan pijn, schuld of spijt uit het verleden. God maakt een weg in de woestijn en rivieren in de wildernis — op plaatsen waar menselijk gezien geen uitweg of verfrissing is. Voor wie na de woestijn van echtscheiding een nieuw begin zoekt, belooft dit vers dat God vernieuwend en herstellend werkt, zelfs in de meest dorre omstandigheden van het leven. De voorwaarde is niet perfectie maar vertrouwen op de God die alle dingen nieuw maakt.

Wat leert de Bijbel ons over hertrouwen?

Hertrouwen na echtscheiding of het overlijden van een partner is een onderwerp dat veel christenen bezighoudt en waarover binnen de kerk verschillende genuanceerde posities bestaan die elk hun eigen bijbelse argumenten aanvoeren. De Bijbel is helder over het ideaal van het levenslange huwelijk, maar de vraag of en onder welke omstandigheden hertrouwen geoorloofd is, wordt verschillend beantwoord. Over hertrouwen na het overlijden van de partner is de Bijbel ondubbelzinnig: Paulus schrijft in Romeinen 7 en 1 Korinthe 7 dat een vrouw door de wet gebonden is zolang haar man leeft, maar na zijn dood vrij is om te hertrouwen, mits het in de Heere is. Dit geldt uiteraard evenzeer voor de man. De complexiteit ontstaat bij de vraag naar hertrouwen na echtscheiding. De strengste positie stelt dat elk hertrouwen na scheiding gelijk staat aan overspel, op grond van Jezus' woorden in Mattheus 19:9. Een gematigder positie leest in Jezus' uitzondering "anders dan om hoererij" de mogelijkheid van hertrouwen wanneer de scheiding gerechtvaardigd was op bijbelse gronden — overspel of kwaadwillige verlating door een ongelovige partner. Een nog bredere positie erkent dat na oprechte bekering, diep berouw en zorgvuldige begeleiding hertrouwen mogelijk is, ook wanneer de scheiding niet op ideale bijbelse gronden plaatsvond, omdat het evangelie werkelijk nieuwe beginnen biedt. De gereformeerde traditie heeft doorgaans de gematigde positie ingenomen: hertrouwen is mogelijk voor de onschuldige partij bij overspel en voor wie verlaten is door een ongelovige partner, mits er sprake is van eerlijk rouwproces, oprecht berouw waar nodig, en zorgvuldige pastorale begeleiding. Het is van groot belang dat de gemeente in dit gevoelige onderwerp zowel de heiligheid van het huwelijk als de genade van het evangelie hoog houdt — zonder het een voor het ander op te offeren.

Hertrouwen na het overlijden van een partner

Over hertrouwen na het overlijden van een huwelijkspartner is de Bijbel helder en pastoraal tegelijk. Paulus schrijft in Romeinen 7:2-3 dat een vrouw door de wet gebonden is aan haar man zolang hij leeft, maar na zijn dood vrij is — zij is geen overspeelster als zij een ander man wordt. In 1 Korinthe 7:39 bevestigt hij dit: een vrouw is vrij om te hertrouwen na het sterven van haar man, met de toevoeging "alleen in de Heere" — dat wil zeggen met een medegelovige. De vroege kerk had soms bedenkingen bij hertrouwen na overlijden, maar de mainstream van de christelijke traditie heeft dit altijd als volstrekt geoorloofd beschouwd. Tegelijk erkent de Bijbel dat niet hertrouwen ook een eerbiedwaardige en gezegende keuze kan zijn. De profetes Anna diende God als weduwe tot hoge leeftijd in de tempel. De keuze om al dan niet te hertrouwen na het overlijden van een partner is een persoonlijke beslissing die met gebed, wijsheid en respect voor de overledene genomen mag worden, zonder druk van buitenaf.

Hertrouwen na echtscheiding: verschillende posities

Binnen het christendom bestaan drie hoofdposities over hertrouwen na echtscheiding, elk met serieuze bijbelse argumenten. De eerste positie stelt dat hertrouwen na echtscheiding nooit geoorloofd is zolang de vorige partner leeft, ongeacht de reden voor de scheiding. Voorstanders wijzen op de absolute formulering in Markus 10:11-12 en Lukas 16:18 waar Jezus hertrouwen na scheiding gelijkstelt aan overspel, zonder uitzonderingen. De tweede positie erkent hertrouwen als geoorloofd wanneer de scheiding plaatsvond op bijbelse gronden — overspel (Mattheus 19:9) of kwaadwillige verlating (1 Korinthe 7:15) — en dan alleen voor de onschuldige partij. De derde positie erkent daarnaast dat na oprechte bekering en een periode van rouw en herstel hertrouwen mogelijk is als uiting van Gods genade die werkelijk nieuwe beginnen schept. Elk van deze posities verdient respectvolle overweging; geen ervan mag worden gekarikaturiseerd of als onbijbels weggezet.

Genade en nieuw begin

Het evangelie is bij uitstek het verhaal van nieuwe beginnen: God maakt alle dingen nieuw, en Zijn genade reikt verder dan onze grootste fouten en diepste falen. De apostel Paulus schrijft: "Zo iemand in Christus is, die is een nieuw schepsel; het oude is voorbijgegaan, ziet, het is alles nieuw geworden." Jesaja troost met Gods woorden: "Gedenkt der vorige dingen niet; ziet, Ik zal wat nieuws maken." Deze beloften gelden ook voor wie door de pijn en het falen van echtscheiding is gegaan. Dit betekent niet dat de gevolgen van verkeerde keuzes automatisch verdwijnen of dat verantwoordelijkheid wordt ontweken, maar dat er na eerlijk berouw, oprechte belijdenis en waar mogelijk verzoening een weg voorwaarts is. Een nieuw huwelijk kan een zegen zijn waarin Gods herstellende genade zichtbaar wordt, mits het gebouwd wordt op een fundament van wijsheid, eerlijkheid en geleerd uit de fouten van het verleden.

Pastorale begeleiding bij hertrouwen

Hertrouwen na echtscheiding vraagt om zorgvuldige pastorale begeleiding die recht doet aan zowel de bijbelse normen als de persoonlijke omstandigheden. Enkele belangrijke aspecten verdienen aandacht in dit proces. Ten eerste een eerlijk rouwproces: echtscheiding is een verlies dat gerouwd moet worden, inclusief het verlies van dromen, verwachtingen en het ideaal van het levenslange huwelijk. Wie te snel hertrouwt zonder te rouwen, bouwt op onverwerkt verdriet. Ten tweede eerlijke zelfreflectie: wat was uw eigen aandeel in het mislukken van het vorige huwelijk? Welke patronen moeten doorbroken worden om te voorkomen dat dezelfde fouten opnieuw worden gemaakt? Ten derde vergeving: zowel het ontvangen van vergeving van God en de ex-partner, als het schenken van vergeving aan de ex-partner, is essentieel voor een gezond nieuw begin. Ten vierde het belang van de kinderen: bij hertrouwen na echtscheiding zijn vaak kinderen betrokken wier belangen met grote zorgvuldigheid behartigd moeten worden.

Praktische toepassing

Als u overweegt te hertrouwen, neem daar de tijd voor en zoek zorgvuldige pastorale begeleiding bij een wijze pastor of counselor die u eerlijk advies durft te geven. Verwerk eerst de pijn en de lessen van het vorige huwelijk voordat u een nieuw huwelijk aangaat — haast is een slechte raadgever bij zulke ingrijpende beslissingen. Wees eerlijk over uw eigen aandeel in wat er misging en werk actief aan de patronen die doorbroken moeten worden. Betrek uw kinderen met grote zorgvuldigheid bij het proces en geef hen de ruimte om hun gevoelens te uiten. Bouw het nieuwe huwelijk bewust op het fundament van Gods Woord, gezamenlijk gebed en de lessen die het leven u heeft geleerd. Zoek een gemeente die u in genade en waarheid begeleidt zonder te veroordelen. Vertrouw op de God die alle dingen nieuw maakt en die ook uw toekomst in Zijn hand houdt.

Meer weten over hertrouwen in de Bijbel?

Stel uw vragen aan de BijbelAssistent en krijg direct antwoord met bijbelverwijzingen.

Stel een vraag

Gerelateerde onderwerpen