Jezus Christus in de Bijbel

Levensverhaal

Jezus Christus is het absolute middelpunt van de gehele Bijbel en de gehele wereldgeschiedenis. Elke oudtestamentische lijn loopt naar Hem toe, elke nieuwtestamentische lijn gaat van Hem uit. Zijn naam Jezus (Hebreeuws: Yeshua) betekent "de HEERE redt," en Christus (Grieks: Christos) is de vertaling van het Hebreeuwse Masjiach — "de Gezalfde." In de gereformeerde theologie wordt Zijn persoon en werk samengevat in het drievoudige ambt van Profeet, Priester en Koning, zoals de Heidelbergse Catechismus (zondag 12) belijdt: Hij is onze hoogste Profeet en Leraar, onze enige Hogepriester, en onze eeuwige Koning. De eeuwige Zoon van God bestond van eeuwigheid als de tweede Persoon van de Drie-eenheid, "door Wie alle dingen zijn geschapen, die in de hemelen en die op de aarde zijn" (Kolossenzen 1:16). Het Johannesevangelie opent met de meest verheven woorden van de Schrift: "In het begin was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God" (Johannes 1:1). De incarnatie — het vlees worden van het Woord — is het grootste wonder in de geschiedenis: de oneindige God nam een menselijke natuur aan zonder Zijn goddelijke natuur te verliezen. De Geloofsbelijdenis van Chalcedon (451) formuleert dit als twee naturen, onvermengd en ongescheiden, in de ene Persoon van Christus. Jezus werd geboren in Bethlehem uit de maagd Maria, door de werking van de Heilige Geest (Lukas 1:35, Mattheüs 1:18-25). Zijn geboorte was de vervulling van eeuwenoude profetieen: geboren uit de lijn van David (2 Samuel 7:12-16), in Bethlehem (Micha 5:1), uit een maagd (Jesaja 7:14). De omstandigheden van Zijn geboorte — een kribbe, geen herberg, herders als eerste bezoekers — onthullen het patroon van Gods koninkrijk: Hij kiest het zwakke en geringe om het sterke te beschamen. Wijzen uit het Oosten kwamen Hem eren met goud, wierook en mirre — gaven die Zijn koningschap, Zijn priesterschap en Zijn begrafenis voorafschaduwden. Maar koning Herodes trachtte Hem te doden, en de familie vluchtte naar Egypte. Zo herhaalde Jezus typologisch de reis van Israël: uit Egypte riep God Zijn Zoon (Hosea 11:1, Mattheüs 2:15). Na Herodes' dood vestigde het gezin zich in Nazareth, waar Jezus dertig jaar in verborgenheid leefde als timmerman — de Schepper van het heelal die werkte met hout en spijkers, de Zoon van God die het gewone mensenleven heiligde door het te delen. Op twaalfjarige leeftijd gaf Jezus in de tempel een eerste glimp van Zijn goddelijke identiteit. Zijn ouders vonden Hem na drie dagen, zittend te midden van de leraren, luisterend en vragen stellend, en allen waren verbaasd over Zijn inzicht. Tegen Zijn verontruste moeder zei Hij: "Wist u niet dat Ik in de dingen van Mijn Vader moet zijn?" (Lukas 2:49). Dit is het eerste genoteerde woord van Jezus in het Lukasevangelie — en het onthult dat Hij Zich vanaf het begin bewust was van Zijn unieke relatie met de Vader. Op dertigjarige leeftijd werd Jezus gedoopt door Johannes de Doper in de Jordaan. Hoewel Hij geen zonde had om van gereinigd te worden, identificeerde Hij Zich in de doop met zondige mensen — een eerste stap naar het kruis, waar Hij Zich volledig met onze zonde zou identificeren. Bij Zijn doop opende de hemel zich, daalde de Heilige Geest als een duif op Hem neer, en klonk de stem van de Vader: "Dit is Mijn geliefde Zoon, in Wie Ik Mijn welbehagen heb" (Mattheüs 3:17). De Drie-eenheid openbaarde Zich op dat moment in volle glorie. Direct daarna werd Jezus door de Geest naar de woestijn geleid, waar Hij veertig dagen vastte en driemaal door de duivel werd verzocht. Waar Adam in het paradijs viel voor de eerste de beste verleiding, weerstond de tweede Adam elke verzoeking met het Woord van God. Het is veelzeggend dat Satan Jezus verzocht met brood (begeerte van het vlees), met macht (begeerte van de ogen), en met spectaculair religieus vertoon (grootsheid van het leven) — dezelfde drie categorieen van zonde die Johannes noemt in 1 Johannes 2:16. Als Profeet verkondigde Jezus het Koninkrijk van God met een gezag dat niemand eerder had getoond: "De tijd is vervuld en het Koninkrijk van God is nabijgekomen; bekeer u en geloof het Evangelie" (Markus 1:15). Zijn onderwijs in gelijkenissen — de zaaier, de verloren zoon, de barmhartige Samaritaan, het mosterdzaadje, de schat in de akker — onthulde de aard van Gods koninkrijk op een manier die zowel eenvoudig als onpeilbaar diep was. De Bergrede (Mattheüs 5-7) wordt beschouwd als het handvest van het Koninkrijk: zalig de armen van geest, zalig de zachtmoedigen, zalig de barmhartigen, zalig de reinen van hart. Jezus verscherpte de wet door haar toe te passen op het hart: niet alleen doodslag maar ook haat is zonde, niet alleen overspel maar ook begeerte. Zijn woorden hadden gezag omdat Hij niet slechts Gods Woord sprak, maar Gods Woord was (Johannes 1:1). De menigte "stond versteld over Zijn onderwijs, want Hij onderwees hen als gezaghebbende en niet zoals de schriftgeleerden" (Mattheüs 7:28-29). Jezus verrichtte talloze wonderen die Zijn goddelijke autoriteit bevestigden en de aard van Zijn koninkrijk onthulden. Hij genas zieken, opende blinde ogen, reinigde melaatsen, wekte doden op (de dochter van Jaïrus, de zoon van de weduwe in Naïn, Lazarus na vier dagen in het graf), vermenigvuldigde brood voor duizenden, liep op het water, en gebood de storm te zwijgen. Deze tekenen waren niet slechts machtsvertoon — zij waren voorproefjes van het komende Koninkrijk waar ziekte, dood en chaos definitief overwonnen zullen zijn. Elk wonder wees vooruit naar de uiteindelijke vernieuwing van alle dingen bij Christus' wederkomst. Jezus riep twaalf discipelen die Hij apostelen noemde — een bewuste parallel met de twaalf stammen van Israël, want in Hem werd het ware Israël hersteld. Drie jaar lang onderwees Hij hen intensief, liet hen delen in Zijn bediening, en bereidde hen voor op de tijd dat zij Zijn getuigen zouden zijn "tot aan het uiterste van de aarde" (Handelingen 1:8). Zijn omgang met tollenaars, zondaars, vrouwen en Samaritanen doorbrak alle sociale conventies van Zijn tijd en onthulde dat Gods genade geen grenzen kent. Als Priester gaf Jezus Zichzelf als het volmaakte offer. De laatste week van Zijn aardse leven begon met de triomfantelijke intocht in Jeruzalem op een ezelsveulen — vervulling van Zacharia 9:9 — terwijl de menigte "Hosanna!" riep en palmtakken spreidde. Tijdens het laatste Pesachmaal stelde Hij het Avondmaal in, het nieuwe verbondsmaal: "Dit is Mijn lichaam, dat voor u gegeven wordt... Deze drinkbeker is het nieuwe verbond in Mijn bloed, dat voor u vergoten wordt" (Lukas 22:19-20). Jezus waste de voeten van Zijn discipelen — de Koning der koningen verrichtte het werk van de laagste slaaf, en toonde daarmee de aard van Zijn koningschap: "Wie de belangrijkste van u is, moet als de jongste worden, en wie leiding geeft als iemand die dient" (Lukas 22:26). In de hof van Gethsemane worstelde Jezus in gebed zo intens dat Zijn zweet als bloeddruppels werd (Lukas 22:44): "Vader, als het mogelijk is, laat deze drinkbeker aan Mij voorbijgaan; maar niet zoals Ik wil, maar zoals U wilt" (Mattheüs 26:39). Het was niet de fysieke pijn van het kruis die Hem deed beven, maar het vooruitzicht om de volle toorn van God tegen de zonde te dragen — de drinkbeker die de profeten beschreven hadden. Toch onderwierp Hij Zich aan de wil van de Vader. Verraden door Judas met een kus, gearresteerd in de nacht, verloochend door Petrus, vals beschuldigd door het Sanhedrin, heen en weer gestuurd tussen Pilatus en Herodes, gegeseld tot op het bot, bespot met een doornenkroon en een purperen mantel, en ter dood veroordeeld door een menigte die vijf dagen eerder "Hosanna" had geroepen — Jezus werd gekruisigd op Golgotha. Aan het kruis droeg Hij de zonden van de wereld en onderging Hij de godverlatenheid die wij verdienden: "Mijn God, Mijn God, waarom hebt U Mij verlaten?" (Mattheüs 27:46, een citaat van Psalm 22:2). De gereformeerde theologie belijdt dat dit het hart van de verzoening is: Christus droeg plaatsvervangend de straf die wij verdienden, opdat wij de gerechtigheid zouden ontvangen die Hij verdiende — de "wonderlijke ruil" waarover Calvijn schrijft. Met de woorden "Het is volbracht" (Johannes 19:30) — in het Grieks slechts één woord: tetelestai, een boekhoudkundige term voor een schuld die volledig is betaald — werd het verlossingswerk voltooid. Het voorhangsel in de tempel scheurde van boven naar beneden: God Zelf opende de weg tot Zijn troon. Op de derde dag stond Jezus lichamelijk op uit de dood — het fundament van het christelijk geloof. Paulus schrijft: "Als Christus niet is opgewekt, dan is uw geloof zinloos, dan bent u nog in uw zonden" (1 Korinthe 15:17). Maar Hij is opgewekt: het graf was leeg, de doeken lagen er nog, en gedurende veertig dagen verscheen Hij aan honderden getuigen — aan Maria Magdalena, aan Petrus, aan de Emmaüsgangers, aan de twaalf, aan meer dan vijfhonderd broeders tegelijk, aan Jakobus, en ten slotte aan Paulus. Hij at vis met Zijn discipelen om te bewijzen dat Hij geen geest was maar werkelijk, lichamelijk was opgestaan. De opstanding bewijst dat Gods toorn is gestild, dat de zonde is overwonnen, dat de dood is verslagen, en dat allen die in Christus zijn, met Hem zullen opstaan op de laatste dag. Voor Zijn hemelvaart gaf Jezus de Grote Opdracht: "Mij is gegeven alle macht in hemel en op aarde. Ga dan heen, maak alle volken tot Mijn discipelen, hen dopend in de Naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest, hun lerend alles wat Ik u geboden heb. En zie, Ik ben met u al de dagen, tot de voleinding van de wereld" (Mattheüs 28:18-20). Als Koning voer Hij op naar de hemel en zit nu aan de rechterhand van de Vader, waar Hij regeert over alle dingen, voorbede doet voor Zijn volk, en Zijn Geest zendt om de kerk te leiden. Hij zal terugkomen op de wolken om de levenden en de doden te oordelen, en Zijn Koninkrijk in volmaaktheid te vestigen — een nieuwe hemel en een nieuwe aarde waar gerechtigheid woont.